info

(Her)opening Belvedèrereed (Brommelsreed)

23-05-2014 
De ‘Belvedèrereed’ (vroeger in de volksmond ook 'Brommelsreed') is en was nooit onderdeel van het Tjaarda’s Bos. Het pad behoorde tientallen jaren aan de familie Nijenhuis, waarvan Andreas Tjaarda op 16 december 1916 toestemming kreeg om het pad te gebruiken voor zijn bezoekers aan het bos. Daarna was het pad van de KI vereniging Knijpe e.o., de heer Alves en tegenwoordig is het pad van de heer Visser. In de loop door jaren was het pad in onbruik geraakt (tegelijkertijd met het verval van de toren) en zo langzamerhand overwoekerd, dichtgegroeid en niet meer begaanbaar. 

Bij de Stichting Belvedère Oranjewoud, de Stichting Brongergea op 'e Kaert, maar ook bij Plaatselijk Belang Oranjewoud en Staatsbosbeheer leefde al jaren de wens om het pad weer toegankelijk te maken voor het publiek. Daartoe zijn in 2014 afspraken gemaakt met de huidige eigenaar de heer Visser en 23 mei 2014 is het pad na een feestelijke bijeenkomst na tientallen jaren weer opengesteld voor het publiek. Het pad is gerenoveerd, verbreed en er zijn nieuwe hekken geplaatst. Bezoekers aan Tjaarda’s Bos en de uitkijktoren ‘Belvedère’ hebben nu weer de mogelijkheid om een rondwandeling te maken van de Bieruma Oostingweg naar de Marijkemuoiwei, of omgekeerd. 

Panorama van belvedere 3 Panorama van belvedere 3

De ‘reed’ was tot 1956 wel drie keer breder dan nu, zoals op de ansicht links is te zien. In het midden is een droge sloot, overwoekerd met bramenstruiken, ‘brommels’. Elk jaar plukten de bewoners van Brongergea daar emmers vol bramen, waar ze jam van maakten, liters jam. Het werd toen ook de ‘Brommelsreed’ genoemd. Bij het ontgronden van het weiland in 1957 door Ruurd Hoeksma werd tevens de ‘reed’ smaller gemaakt en opgeknapt. Tot verdriet van de jammaaksters, die spraken daar schande van. Tijdens de renovatie zijn de bramenstruiken voor 95% verdwenen. 

Wat ook opvalt op deze foto, is de donkere ‘streep’ in het weiland aan de linkerzijde van de laan. Dit weiland was vroeger een bos, dat één geheel vormde met Tjaarda’s bos en in zijn geheel eigendom van de bewoners van Klemburg. Vanaf de Marijkemuoiwei, voorbij de Berg van Brongerga, tot aan de Bieruma Oostingweg en daar overheen richting  Mildam, liep een brede laan met aan weerszijden grote beuken. In het huidige Tjaarda’s bos is daar nog een deel van intact gebleven en vanuit deze laan kijk je rechtstreeks uit op Klemburg (zie foto rechts; 1911). Door het veelvoudig gebruik van deze laan werd het afgevallen blad ‘ingelopen’ en is, door de jaren heen, in de laan een humuslaag ontstaan, die nog zichtbaar was in het bouwland.